حلقه ی گمشده ژنتیکی در یک  بیماری ایمنی چالش زا

 22 آرویل 2015- در بزرگترین آنالیز ژنومی انجام شده بروی اختلال نقص ایمنی متغیرشایع (CVID) دانشمندان توانستند ژنی را شناسایی کنند که ممکن است حلقه ی گمشده ی بین فعالیت بیش از حد یا کمتر از مقدار طبیعی سیستم ایمنی باشد. این ژن همچنین به عنوان یک عامل کلیدی در بیماریهای اتوایمیون نظیر دیابت نوع 1، آرتریت روماتوئید و آلرژی پیشنهاد شده است. در اختلال نقص ایمنی متغیر شایع یاCVIDکه در آن  پاسخ  آنتی بادی تضعیف می شود عود عفونت ها اغلب منجر به عفونت های شدید باکتریایی در دستگاه  تنفسی می گردد.

پرفسور Hakonarsonسرپرست این تحقیق  ومدیر مرکز ژنومیک کاربردی بیمارستان کودکان فیلادلفیا می گوید: اگر چه این یافته ها به کاربردهای بالینی فوری منجر نمی شود اما امکان فرصت های جدیدی را برای درک علل زمینه ای اختلالات ایمنی مختلف ونهایتاً روشهای تشخیص و درمان  موثرتر بوجود خواهد آورد.

نتایج این تحقیق بصورت آنلاین درمجله ی Nature Communicationsمنتشر شد. این تحقیق باهمکاری محققان آلمانی و نروژی انجام گردید.

اختلال CVIDیا نقص ایمنی متغیر شایع که یکی از بیماریهای نقص ایمنی اولیه است درحدود یک نفر از هر 25000 نفر در جمعیت اروپا(کودکان و بزرگسالان )مشاهده می شود سلولهای معیوب  Bدرسیستم  ایمنی سبب کاهش سطح آنتی بادیها شده و بیماران را مستعد عود عفونت می کند. برخی ازعفونتها موجب آسیب دائمی به ریه می شوند.

حداقل 25 درصد از بیماران دچار اختلال CVIDبه اختلالات خود ایمنی مختلفی مبتلا می شوند که در آن پاسخ های ایمنی در بدن بیش از حد معمول است از جمله ی این بیماریها می توان به  آرتریت روماتوئید، اختلالات معده و روده و ترومبوسیتوپنی اتوایمیون که یک اختلال  خونریزی  می باشد، اشاره کرد. نقص سلولهای B،خطرابتلا به  نوعی لنفوم را افزایش می دهد. بنابراین بسیاری ازبیماران مبتلا به  CVIDعلایمی را بروز می دهند که ترکیبی از هر دو  مولفه ی ناکافی بودن یا بیش از حد فعال بودن اجزاء ایمنی  است که نشان دهنده ی اختلال عملکرد سیستم  ایمنی  می باشد.

 در مطالعه ی اخیر، دانشمندان تفاوتهای ژنتیکی بین 778 بیمار مبتلا به  CVIDرا با 11 هزار بیمار کنترل درآمریکا، بریتانیا، آلمان، سوئد و نروژ مقایسه  کردند. دانشمندان از ایمونوچیپ Immunochipکه یک ابزار ژنوتیپی است برای تشخیص صدها هزار SNPsیا پلی مورفیسم های تک  نوکلئوتیدی که  در 12 بیماری مرتبط با سیستم ایمنی  دیده می شوند، استفاده کردند.

پرفسور Hakonarsonو همکارانش در سال 2011 ارتباط CVIDرا با ناحیه ی ژنی مرتبط با HLAبروی کروموزوم  6p21کشف کرده بودند که در مطالعه ی اخیر این ارتباط تایید گردید. کدهای این ناحیه ی ژنی مربوط به کمپلکس HLAیا آنتی ژن لوکوسیت انسانی است که پروتئین های  شناخته شده ای هستند  که به تشخیص میکروارگانیسمهای مهاجم کمک می کنند.

درتحقیق اخیر، محققان علاوه بر این یک نامزد جدید برای یک ژن خطر در CVIDیافتند  که ناحیه ی ژنی CLEC16Aبروی کروموزوم 16p13.13بود.

پرفسور Hakonarsonمی گوید: این اولین ژن مستعد کننده  برای CVIDاست که توسط  مطالعه ی گسترده ی ژنومی شناسایی شده است که جزو کدان کمپلکس HLAنیست.

او می افزاید: ناحیه ی ژنی CLEC16Aیک هدف بسیار قانع کننده  برای درک بیماری CVIDاست. در تحقیق اخیر یک گروه تحقیقاتی بین المللی  نشان دادند درموشهایی که فعالیت ژن مربوطه کاهش یافته  است مقدار سلولهای Bکم می شود(سلولهای ایمنی  که در این نوع بیماری انسانی کاهش می یابد). علاوه بر این در مطالعات ژنتیکی که توسط  پرفسور Hakonarsonو سایر محققان انجام شده بود مشخص گردید تغییر در ناحیه ی ژنی  CLEC16Aخطر ابتلا به بیماری  دیابت نوع 1، بیماریهای التهابی روده و سایر اختلالات اتوایمیون را افزایش می دهد.

پرفسور Hakonarsonمی افزاید: مکانیزم های زیستی  که سبب بروز علایم بیماری دراختلال  CVIDمی شوند، هنوز بخوبی مشخص نشده اند اما این مطالعه  نشان می دهد تغییر فعالیت  CLEC16Aو پروتئین های مرتبط با آن ممکن است  حلقه ی  مفقوده  بین نقص سیستم  ایمنی immunodeficiencyوخود ایمنی autoimmunityدر اختلال CVIDباشد. نتایج این مطالعه  فرصت های جدیدی برای طراحی درمانهایی موثرتر برای سایر بیماریهای خودایمنی مانند دیابت نوع 1 فراهم آورده است.

 منبع: www.sciencedaily.com/releases/2015/04/150422135756.htm